Środki chwastobójcze w uprawie pomidora
Pomidor należy do roślin silnie wrażliwych na konkurencję chwastów, zwłaszcza w początkowych fazach rozwoju. Młode rośliny rozwijają się powoli i łatwo przegrywają z dynamicznie rosnącymi gatunkami segetalnymi. Chwasty nie tylko zabierają wodę i składniki pokarmowe, ale także zacieniają rośliny i zwiększają wilgotność w łanie, co sprzyja rozwojowi chorób grzybowych i utrudnia zbiór mechaniczny. Dlatego skuteczna strategia odchwaszczania jest podstawą produkcji zarówno pomidora deserowego, jak i przemysłowego (na soki, koncentraty, przeciery).
Najczęściej występujące chwasty w uprawie pomidora
- Jednoliścienne: chwastnica jednostronna (Echinochloa crus-galli), włośnice (Setaria spp.), perz właściwy (Elymus repens).
- Dwuliścienne: komosa biała (Chenopodium album), tasznik pospolity (Capsella bursa-pastoris), psianka czarna (Solanum nigrum), żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora), rdesty (Polygonum spp.), przytulia czepna (Galium aparine), fiołek polny (Viola arvensis).
- Chwasty wieloletnie: ostrożeń polny (Cirsium arvense), powój polny (Convolvulus arvensis).
Najgroźniejsze są chwasty z rodziny psiankowatych, np. psianka czarna, ponieważ oprócz konkurencji o zasoby mogą być rezerwuarem wirusów i patogenów wspólnych z pomidorem.
Herbicydy stosowane w uprawie pomidora
W ochronie pomidora stosuje się zarówno herbicydy doglebowe (przedwschodowe), jak i nalistne (powschodowe). Wybór preparatu zależy od składu gatunkowego chwastów, fazy rozwojowej pomidora i technologii uprawy.
Herbicydy doglebowe:
- Pendimetalina – ogranicza chwasty jednoliścienne i niektóre dwuliścienne, stosowana tuż po posadzeniu rozsady lub siewie.
- Metrybuzyna – działa na szerokie spektrum chwastów dwuliściennych i część jednoliściennych; stosowana przed wschodami lub wcześnie po wschodach, ale w niskich dawkach, aby uniknąć fitotoksyczności.
- Chlomazon – skuteczny przeciwko komosie, żółtlicy i rdestom; aplikowany doglebowo w niskich dawkach, często w mieszaninach.
Herbicydy nalistne:
- Metrybuzyna – w niskich dawkach nalistnie na wczesne chwasty, przy odpowiedniej fazie pomidora.
- Graminicydy (fluazyfop-P-butyl, kletodym, chizalofop-P-etyl) – selektywnie zwalczają chwasty jednoliścienne, w tym perz i chwastnicę.
- Oksyfluorfen – stosowany nalistnie przeciwko niektórym chwastom dwuliściennym, wymaga ostrożności, aby nie uszkodzić roślin uprawnych.
Profilaktyka i metody wspierające ochronę
- Płodozmian – przerwy w uprawie pomidora po innych psiankowatych ograniczają presję chwastów i chorób.
- Mechaniczne odchwaszczanie – spulchnianie międzyrzędzi, ręczne pielenie w pierwszych tygodniach wegetacji.
- Ściółkowanie agrowłókniną lub folią – skutecznie ogranicza zachwaszczenie i utrzymuje wilgoć w glebie, coraz częściej stosowane w uprawie przemysłowej i ekologicznej.
- Nawadnianie kroplowe – dostarczając wodę tylko w okolice roślin, ogranicza kiełkowanie chwastów międzyrzędowych.
- Rotacja herbicydów – stosowanie różnych substancji czynnych zmniejsza ryzyko uodpornienia się chwastów.
Ochrona pomidora przed chwastami musi być wieloetapowa: od starannego przygotowania stanowiska i uprawy mechanicznej, przez doglebowe herbicydy, aż po selektywne zwalczanie nalistne. Szczególnie ważne są pierwsze 6–8 tygodni po posadzeniu rozsady, kiedy rośliny są najbardziej wrażliwe na konkurencję chwastów. Skuteczne zwalczanie niepożądanej roślinności pozwala uzyskać wysoki, zdrowy i wyrównany plon – zarówno na świeży rynek, jak i do przetwórstwa.