Środki owadobójcze > O firmie Pop Vriend Seeds

Choroby grzybowe i środki grzybobójcze w uprawie ziemniaka

Ziemniak jest rośliną szczególnie podatną na choroby grzybowe, które w sprzyjających warunkach mogą całkowicie zniszczyć plon lub obniżyć jego jakość przechowalniczą. Najgroźniejsza z nich – zaraza ziemniaka – każdego roku stanowi poważne zagrożenie i wymaga systematycznej ochrony chemicznej. Oprócz niej duże znaczenie gospodarcze mają także alternarioza, rizoktonioza czy sucha zgnilizna bulw. Skuteczna ochrona polega na łączeniu zabiegów agrotechnicznych, biologicznych i chemicznych, przy czym kluczowe jest profilaktyczne stosowanie fungicydów, zanim objawy chorób pojawią się na plantacji.

Najczęstsze choroby grzybowe ziemniaka

• Zaraza ziemniaka (Phytophthora infestans) – najgroźniejsza choroba, rozwijająca się szczególnie intensywnie w wilgotnych i ciepłych warunkach. Objawia się brunatnymi plamami na liściach, łodygach i bulwach, które szybko gniją. Nieleczona prowadzi do całkowitego zniszczenia plantacji.
• Alternarioza (Alternaria solani, Alternaria alternata) – występuje w cieplejszych i suchszych warunkach niż zaraza. Objawia się koncentrycznymi plamami na liściach, które prowadzą do ich przedwczesnego zamierania i obniżenia plonu bulw.
• Rizoktonioza (Rhizoctonia solani) – atakuje kiełki, korzenie i bulwy, powodując powstawanie tzw. parcha srebrzystego. Na bulwach pojawiają się czarne sklerocja, które obniżają jakość handlową i przechowalniczą ziemniaków.
• Sucha zgnilizna bulw (Fusarium spp.) – rozwija się głównie w okresie przechowywania, prowadząc do pustych, suchych ubytków w bulwach. Choroba ogranicza przydatność do przetwórstwa i skraca okres przechowywania.
• Verticilioza i inne zgorzele naczyniowe – powodują więdnięcie i przedwczesne zamieranie roślin. Choć trudne do zwalczenia chemicznie, można ograniczyć ich występowanie odpowiednim płodozmianem.

Środki grzybobójcze i substancje czynne

W ochronie ziemniaka stosuje się fungicydy działające kontaktowo, wgłębnie i systemicznie. Najważniejsze grupy substancji czynnych to:

• Fosetyl glinu, cymoksanil, propamokarb – środki o działaniu systemicznym i wgłębnym, stosowane głównie przeciwko zarazie ziemniaka. Mogą być używane zapobiegawczo i interwencyjnie.
• Mandipropamid, fluopikolid, zoksamid – substancje nowej generacji, o wysokiej skuteczności wobec zarazy, często stosowane w mieszaninach z innymi fungicydami.
• Mankozeb, chlorotalonil (obecnie wycofany w UE), ditianon – fungicydy kontaktowe, chroniące powierzchnię liści przed infekcją. Stosowane głównie zapobiegawczo.
• Difenokonazol, azoksystrobina, piraklostrobina – skuteczne przeciwko alternariozie, często stosowane w rotacji z innymi środkami, aby zapobiegać odporności patogenów.
• Fludioksonil, iprodion – stosowane głównie w ochronie bulw przed zgorzelami i suchą zgnilizną, często przy zaprawianiu sadzeniaków.

Zasady ochrony przed chorobami grzybowymi

Aby skutecznie chronić ziemniaki, należy stosować metody zintegrowane:

• Płodozmian – unikanie uprawy ziemniaka po ziemniaku i innych psiankowatych ogranicza rozwój patogenów glebowych.
• Zdrowy materiał nasadzeniowy – stosowanie kwalifikowanych sadzeniaków wolnych od chorób.
• Obsypywanie i przewiewne stanowisko – zmniejszają ryzyko infekcji bulw i liści.
• Monitoring plantacji – regularne lustracje umożliwiają szybkie wykrycie pierwszych objawów chorób i wykonanie zabiegów.
• Stosowanie fungicydów zapobiegawczo – szczególnie przeciwko zarazie ziemniaka, która rozwija się bardzo szybko. Pierwszy zabieg wykonuje się zazwyczaj w fazie zwarcia rzędów lub przy sprzyjających warunkach pogodowych (wilgoć, ciepło).
• Rotacja substancji czynnych – zapobiega powstawaniu odporności patogenów, szczególnie zarazy ziemniaka.
• Ochrona bulw podczas przechowywania – polega na właściwym dosuszeniu, utrzymaniu temperatury 2–4°C oraz unikaniu uszkodzeń mechanicznych.

Skuteczna ochrona ziemniaka przed chorobami grzybowymi to kluczowy element w produkcji towarowej. Dzięki stosowaniu zrównoważonej ochrony chemicznej i profilaktyki można znacząco ograniczyć straty plonu i utrzymać bulwy w dobrej jakości handlowej oraz przechowalniczej – co ma szczególne znaczenie w przypadku odmian przeznaczonych do przetwórstwa na frytki, chipsy czy soki warzywne.