Środki grzybobójcze > O firmie Pop Vriend Seeds

Choroby grzybowe w uprawie rzepaku i ich zwalczanie

Rzepak, ze względu na długi okres wegetacji i gęsty łan, jest podatny na wiele chorób grzybowych, które mogą znacząco ograniczyć plon i jakość nasion. Patogeny atakują zarówno liście, łodygi, jak i łuszczyny, prowadząc do osłabienia roślin, przedwczesnego dojrzewania, a także zwiększonych strat podczas zbioru. Najgroźniejsze są te choroby, które rozwijają się już jesienią i zimą, a następnie nasilają wiosną oraz w czasie kwitnienia. Skuteczna ochrona fungicydowa powinna opierać się na profilaktyce, monitoringu oraz właściwie dobranych substancjach czynnych.

Najczęstsze choroby grzybowe rzepaku

• Sucha zgnilizna kapustnych (Leptosphaeria maculans, L. biglobosa) – najgroźniejsza choroba rzepaku, objawia się nekrotycznymi plamami na liściach jesienią i gniciem podstawy łodygi wiosną. Powoduje wyleganie i znaczne straty plonu.
• Czerń krzyżowych (Alternaria brassicae, A. brassicicola) – ciemne plamy na liściach i łuszczynach, prowadzące do ich pękania i osypywania nasion.
• Zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum) – pojawia się w okresie kwitnienia, tworząc białą grzybnię na łodygach i łuszczynach, powodując ich przedwczesne dojrzewanie.
• Szara pleśń (Botrytis cinerea) – atakuje osłabione rośliny, szczególnie w wilgotne lata; objawia się szarym, pylącym nalotem.
• Verticillium longisporum (werticilioza) – powoduje żółknięcie i przedwczesne dojrzewanie roślin; coraz częściej obserwowana w Polsce.
• Mączniak prawdziwy kapustnych (Erysiphe cruciferarum) – biały nalot na liściach, ogranicza fotosyntezę i osłabia kondycję łanu.

Środki grzybobójcze i substancje czynne

Do ochrony rzepaku stosuje się fungicydy o działaniu zapobiegawczym, interwencyjnym i wyniszczającym. Najczęściej używane grupy substancji czynnych to:

• Triazole (tebukonazol, protiokonazol, metkonazol, difenokonazol) – skuteczne przeciw suchej zgniliźnie kapustnych, czerni krzyżowych i szarej pleśni. Często łączone z regulatorami wzrostu.
• Strobiluryny (azoksystrobina, piraklostrobina) – działanie zapobiegawcze, poprawiają kondycję liści, chronią przed alternariozą i mączniakiem.
• Karboksyamidy (SDHI) (boskalid, bixafen, fluopyram) – szczególnie skuteczne przeciw zgniliźnie twardzikowej i chorobom łodygowym.
• Benzyloamid (fluopyram) – silne działanie systemicznne, ogranicza wiele chorób grzybowych, w tym sclerotiniozę.
• Fungicydy kontaktowe (chlorotalonil, folpet) – stosowane zapobiegawczo, opóźniają rozwój odporności patogenów.
• Preparaty biologiczne (np. na bazie Bacillus subtilis czy Trichoderma spp.) – wspierają integrowaną ochronę i ograniczają rozwój patogenów w glebie i na roślinach.

Strategia ochrony i profilaktyka

Ochrona fungicydowa rzepaku opiera się na 2–3 zabiegach w sezonie wegetacyjnym:

• Jesienią – stosuje się fungicydy z grupy triazoli lub metkonazol, które jednocześnie działają jako regulatory wzrostu. Chronią siewki przed suchą zgnilizną i poprawiają zimotrwałość.
• Wiosną (faza zielonego pąka do kwitnienia) – zabiegi przeciw suchej zgniliźnie, czerni krzyżowych i mączniakowi.
• W czasie kwitnienia – najważniejszy zabieg, zabezpieczający przed zgnilizną twardzikową i szarą pleśnią.

Profilaktyka odgrywa ogromną rolę w ograniczaniu chorób. Płodozmian (co najmniej 3–4 lata przerwy w uprawie rzepaku na tym samym polu) zmniejsza presję patogenów. Staranna uprawa resztek pożniwnych przyspiesza mineralizację źródeł infekcji. Zbilansowane nawożenie, zwłaszcza ograniczenie nadmiaru azotu i dostarczenie boru, wspiera odporność roślin. Ważny jest też dobór odmian odpornych lub tolerancyjnych na suchą zgniliznę i alternariozę.

Skuteczna ochrona rzepaku przed chorobami grzybowymi to połączenie odpowiedniego płodozmianu, zdrowych nasion, monitoringu plantacji i terminowych zabiegów fungicydowych. Rotacja substancji czynnych oraz stosowanie fungicydów w mieszaninach ogranicza ryzyko powstawania odporności. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie wysokiego, zdrowego plonu nasion, o dobrej jakości przetwórczej i handlowej.