Środki grzybobójcze > O firmie Pop Vriend Seeds

Choroby grzybowe w uprawie kukurydzy i ich zwalczanie

Kukurydza, mimo że uchodzi za roślinę stosunkowo odporną, w praktyce jest narażona na liczne choroby grzybowe, które obniżają plon i jakość ziarna lub zielonki. Patogeny atakują zarówno liście, łodygi, jak i kolby, a część z nich wytwarza mikotoksyny, niebezpieczne dla zdrowia zwierząt i ludzi. Ochrona polega na łączeniu działań agrotechnicznych z racjonalnym stosowaniem fungicydów.

Najczęstsze choroby grzybowe kukurydzy

• Fuzarioza kolb i łodyg (Fusarium spp.) – jedna z najgroźniejszych chorób. Objawia się brunatnymi, suchymi plamami na kolbach i gniciem ziarniaków. Fuzariozy prowadzą do zanieczyszczenia ziarna mikotoksynami (DON, ZEA, fumonizyny), co obniża jego wartość paszową i handlową.
• Głownia guzowata (Ustilago maydis) – powoduje powstawanie dużych narośli (guzy) na liściach, łodygach i kolbach. Silne porażenie prowadzi do spadku plonu i jakości ziarna.
• Głownia pyląca (Sphacelotheca reiliana) – atakuje wiechy i kolby, które zamieniają się w masę czarnego pyłu grzybni i zarodników. Rośliny są wówczas bezwartościowe.
• Drobna plamistość liści kukurydzy (Kabatiella zeae) – występuje w postaci drobnych, brunatnych plam. Przy silnym nasileniu prowadzi do przedwczesnego zasychania liści.
• Rdza kukurydzy (Puccinia sorghi) – objawia się rdzawymi, wydłużonymi plamkami na liściach. Choroba ogranicza fotosyntezę i obniża wartość paszową zielonki.
• Antraknoza (Colletotrichum graminicola) – poraża liście i łodygi, powodując nekrozy i łamanie się roślin.

Środki grzybobójcze i substancje czynne

Ochrona chemiczna kukurydzy w Polsce jest ograniczona w porównaniu do innych zbóż, ale dostępne są fungicydy zwalczające głównie fuzariozy i choroby liści. Najczęściej stosowane substancje czynne to:

• Azoksystrobina, piraklostrobina – strobiluryny działające zapobiegawczo na choroby liści, ograniczają fuzariozy i rdzę kukurydzy.
• Protiokonazol, tebukonazol, difenokonazol – triazole o działaniu interwencyjnym, stosowane przeciw fuzariozom i antraknozie.
• Boskalid, fluopyram – z grupy SDHI, skuteczne w zwalczaniu fuzarioz i częściowo rdzy.
• Preparaty miedziowe – ograniczają rozwój drobnej plamistości i działają wzmacniająco na rośliny.
• Biologiczne preparaty – na bazie Trichoderma spp. czy Bacillus subtilis, wspierają ochronę integrowaną i poprawiają zdrowotność gleby.

Zabiegi fungicydowe wykonuje się najczęściej w fazie 6–10 liści (BBCH 16–19) lub w okresie kwitnienia, gdy roślina jest najbardziej narażona na infekcje. W przypadku fuzariozy kolb kluczowe jest opryskiwanie roślin w fazie pylenia wiech.

Profilaktyka i metody agrotechniczne

Fungicydy są tylko jednym z elementów ochrony kukurydzy. Najważniejsze jest stosowanie praktyk ograniczających rozwój patogenów:

• Płodozmian – unikanie uprawy kukurydzy po sobie zmniejsza ryzyko wystąpienia fuzarioz i głowni.
• Dobór odmian – warto wybierać odmiany o wysokiej odporności na fuzariozy i głownię.
• Uprawa resztek pożniwnych – dokładne przyorywanie resztek ogranicza źródło infekcji grzybowych.
• Unikanie zbyt gęstego siewu – zbyt gęsty łan sprzyja chorobom liści i łodyg.
• Odpowiednie nawożenie – zwłaszcza optymalne dawki potasu i cynku poprawiają odporność kukurydzy na choroby.
• Terminowy zbiór – zbyt późny zbiór sprzyja rozwojowi fuzarioz na kolbach i zanieczyszczeniu mikotoksynami.
• Prawidłowe przechowywanie – szybkie dosuszenie ziarna do 14% wilgotności ogranicza rozwój pleśni.

Ochrona kukurydzy przed chorobami grzybowymi wymaga zintegrowanego podejścia: stosowania odpornych odmian, prawidłowej agrotechniki, płodozmianu oraz celowanych zabiegów fungicydowych. Dzięki temu można znacznie ograniczyć ryzyko strat plonu i poprawić bezpieczeństwo paszy oraz ziarna przeznaczonego do konsumpcji i przemysłu.