Nawożenie w uprawie buraka ćwikłowego
Burak ćwikłowy należy do roślin o dużych wymaganiach pokarmowych. Aby uzyskać plon wysokiej jakości, konieczne jest precyzyjne nawożenie – zarówno doglebowe, jak i dolistne – dostosowane do fazy rozwojowej rośliny. Odpowiednio zbilansowane składniki odżywcze wpływają na wielkość, kształt i barwę korzeni, a także na zawartość cukrów i suchą masę, co ma ogromne znaczenie przy przechowywaniu i wykorzystaniu kulinarnym.
Makroelementy niezbędne w nawożeniu buraka
- Azot (N): podstawowy składnik decydujący o intensywności wzrostu i wielkości plonu. Zalecana dawka to 80–120 kg/ha, przy czym należy ją podzielić – część podać przedsiewnie, a resztę pogłównie w fazie 2–4 liści właściwych. Nadmiar azotu może prowadzić do nadmiernego wzrostu liści kosztem korzenia i gorszej jakości przechowalniczej.
- Fosfor (P₂O₅): odpowiada za rozwój systemu korzeniowego i przyspiesza dojrzewanie. Dawka orientacyjna to 60–90 kg/ha, stosowana najlepiej przedsiewnie. Jego brak skutkuje fioletowym zabarwieniem liści i osłabionym wzrostem.
- Potas (K₂O): wpływa na jędrność korzeni i akumulację cukrów. Burak pobiera go w dużych ilościach – 120–160 kg/ha. Najlepszym źródłem jest siarczan potasu, gdyż chlorki mogą obniżać jakość plonu.
- Magnez (MgO): wspiera fotosyntezę i syntezę białek. W zależności od zasobności gleby dawki wahają się od 40 do 60 kg/ha, często stosowane w postaci siarczanu magnezu.
- Wapń (CaO): kluczowy dla utrzymania odpowiedniego pH gleby (6,5–7,5). Wapnowanie wykonuje się jesienią, jeśli gleba jest zakwaszona. W trakcie sezonu zaleca się nawożenie wapniem dolistnie, aby poprawić zdrowotność i trwałość korzeni.
Mikroelementy i ich znaczenie
W przypadku buraka szczególne znaczenie mają bor i mangan.
- Bor (B): jego niedobór prowadzi do jamistości korzeni, pękania i ciemnienia tkanek wewnętrznych. Zaleca się 1–2 kg/ha w formie doglebowej lub w kilku zabiegach dolistnych w fazie intensywnego wzrostu.
- Mangan (Mn): ważny dla procesów fotosyntezy i odporności na stresy abiotyczne. Często podawany dolistnie w siarczanie manganu.
- Cynk, miedź, molibden: stosowane dolistnie w mieszaninach mikroelementowych, poprawiają metabolizm i wspierają zdrowotność roślin.
Najczęstsze zabiegi nawożeniowe
- Nawożenie przedsiewne: podawanie fosforu, potasu, części azotu oraz ewentualnie nawozów organicznych (obornik, kompost), które poprawiają strukturę gleby i zwiększają zawartość próchnicy.
- Nawożenie pogłówne: druga część dawki azotu oraz potas – w fazie wzrostu liści i zawiązywania korzenia.
- Nawożenie dolistne: stosowanie mikroelementów (bor, mangan, cynk) oraz preparatów wapniowych w okresach intensywnego wzrostu.
- Nawozy organiczne: co 3–4 lata warto zastosować obornik (30–40 t/ha), który poprawia strukturę gleby i bilans składników.
- Biostymulatory: w warunkach stresowych (susza, chłód) podaje się preparaty aminokwasowe, które wspierają regenerację roślin.
Dobre praktyki nawożenia
- Analiza gleby przed siewem – klucz do prawidłowego ustalenia dawek nawozów.
- Podział dawek azotu – aby uniknąć strat i zapewnić równomierny wzrost.
- Preferowanie siarczanu potasu zamiast chlorku potasu, co poprawia jakość korzeni.
- Stosowanie boru dolistnie, aby zapobiegać chorobom fizjologicznym.
- Unikanie przenawożenia, które sprzyja chorobom i obniża zdolności przechowalnicze.
Nawożenie buraka ćwikłowego wymaga zrównoważonego podejścia i systematyczności. Odpowiedni dobór dawek makro- i mikroelementów, właściwy termin ich podania oraz łączenie nawożenia doglebowego z dolistnym pozwala uzyskać plon wysokiej jakości, który dobrze nadaje się zarówno do spożycia na świeżo, jak i do długiego przechowywania.
Nawozy
-p.webp)
